रक्सौल, पूर्वी चम्पारण ११ भदाै । मानिस यस संसारमा केवल आफ्नो नाम बनाउनका लागि आएको हुँदैन, बरु यस्तो जीवन जिउन आएको हुन्छ, जसलाई उसको अनुपस्थितिपछि पनि मानिसहरूले राम्रो शब्दमा सम्झिरहून्। व्यक्तिको वास्तविक पहिचान उसको पद, धन वा प्रसिद्धिबाट होइन, उसको विचार, व्यवहार, संस्कार र कर्मबाट बन्ने गर्दछ। त्यसैले जीवनको उद्देश्य केवल एउटा व्यक्ति भएर बाँच्नु होइन, एउटा व्यक्तित्वका रूपमा बाँच्नु हुनुपर्छ।
उक्त विचार लायन्स क्लब इन्टरनेसनल डिस्ट्रिक्ट ३२२ ई, जोन ४१ का जोन चेयरपर्सन सह डिस्ट्रिक्ट चेयरपर्सन एवं भारत विकास परिषद्, रक्सौलका सेवा संयोजक सह मिडिया प्रभारी सह सामाजिक कार्यकर्ता बिमल सर्राफ ले प्रेससँग साझा गर्नुभएको हो।
उहाँले भन्नुभयो कि आजको समयमा प्रत्येक व्यक्ति आफूलाई प्रमाणित गर्ने होडमा लागेको छ। मानिसहरू चाहन्छन् कि संसारले आफूलाई देखोस्, आफ्नो प्रशंसा गरोस् र आफ्ना उपलब्धिहरूलाई स्वीकार गरोस्। तर वास्तविक महानता अरूको नजरमा ठूलो देखिनुमा होइन, आफ्नै अन्तर्मनको नजरमा सम्मानित बन्नुमा हुन्छ। कतिपय अवस्थामा मौनताले पनि धेरै कुरा बोलिरहेको हुन्छ। जगका ढुंगाहरू कहिल्यै बोल्दैनन्, तर सम्पूर्ण भवन तिनकै आधारमा उभिएको हुन्छ। त्यसैगरी जीवनमा शान्त भएर गरिएका असल कर्म नै व्यक्तिको सबैभन्दा बलियो पहिचान बन्न पुग्छन्।
जब संसारको अशान्तिले मनलाई विचलित बनाउन थाल्छ, त्यतिबेला मानिसले केही समय आफ्नो अन्तर्मनतर्फ पनि हेर्नुपर्छ। बाहिरी संसारलाई परिवर्तन गर्नुअघि आफूलाई बुझ्नु आवश्यक हुन्छ। जीवनमा दुःखको एउटा ठूलो कारण यो पनि हो कि सच्चा मानिसलाई बुझ्न प्रायः ढिला हुन्छ र गलत मानिसलाई चिन्न पनि मानिसहरू चुक्छन्। यस्तो अवस्थामा व्यक्तिले अरूको व्यवहारभन्दा आफ्नो चरित्रमा बढी ध्यान दिनुपर्छ।
चरित्र मानिसको सबैभन्दा ठूलो पूँजी हो। धन र पद समयसँगै परिवर्तन हुन सक्छन्, तर असल चरित्रको छाप लामो समयसम्म रहिरहन्छ। त्यसैले आफ्नो चरित्रको रक्षा आफ्नो जीवनको जत्तिकै गम्भीरतापूर्वक गर्नुपर्छ। मानिसको जीवन समाप्त भएपछि पनि उसका कर्म र व्यवहार मानिसहरूको स्मृतिमा जीवित रहन्छन्।
साँचो व्यक्तित्व त्यही हो, जो आफ्ना लागि मात्र होइन, अरूका लागि पनि उपयोगी बन्न सक्छ। कसैको अनुहारमा मुस्कान ल्याउनु, आवश्यकतामा परेकालाई सहयोग गर्नु, सत्यको पक्षमा उभिनु र कठिन समयमा कसैको हात समात्नु—यिनै साना-साना कार्यहरूले मानिसलाई ठूलो बनाउँछन्।
उहाँले भन्नुभयो कि प्रेम पनि केवल शब्दमा व्यक्त गर्ने कुरा होइन। प्रेम त्याग, विश्वास, समर्पण र अहंकार त्याग्ने भावनाको नाम हो। जहाँ स्वार्थ र अहंकार समाप्त हुन्छ, त्यहीँ साँचो प्रेमको जन्म हुन्छ। त्यसैगरी किताबहरू आफैं मौन रहन्छन्, तर तिनलाई पढ्ने व्यक्तिलाई जीवन बुझ्न, विचार गर्न र आफ्नो कुरा प्रभावकारी रूपमा व्यक्त गर्न सिकाउँछन्।
संसार जति नै आकर्षक किन नहोस्, आफ्नै घरको शान्ति, आत्मीयता र सम्बन्धको न्यानोपनसँग कुनै कुराको तुलना हुन सक्दैन। आज मानिस अनेकौं सुविधाबीच पनि मानसिक रूपमा अशान्त छ, किनकि उसले सन्तोष र आत्मिक शान्तिलाई पछाडि छोडेको छ। जीवनलाई सुखी बनाउन हरेक कुरालाई नियन्त्रण गर्न आवश्यक छैन, बरु केही परिस्थितिहरू आफ्नो नियन्त्रणभन्दा बाहिर पनि हुन्छन् भन्ने कुरा स्वीकार गर्न आवश्यक छ।
चिन्ताले कुनै समस्याको समाधान गर्दैन। बरु यसले वर्तमानको आनन्दलाई कम गर्छ। त्यसैले जुन कुरा आफ्नो हातमा छ, त्यसमा इमानदारीपूर्वक काम गर्नुपर्छ र जुन कुरा आफ्नो नियन्त्रणमा छैन, त्यसलाई लिएर निरन्तर चिन्ता गर्नबाट बच्नुपर्छ। सकारात्मक सोचका साथ परिस्थितिलाई स्वीकार गर्न सक्दा जीवन सरल र शान्त बन्न सक्छ।
जीवनमा विरोध र असहमति पनि स्वाभाविक कुरा हुन्। यदि कुनै व्यक्तिले कहिल्यै कसैको विरोधको सामना गर्नुपरेको छैन भने, उसले यो पनि सोच्नुपर्छ कि कतै उसले सत्यका पक्षमा आवाज उठाउनुपर्ने ठाउँमा पनि मौनता त साधेन? हरेक ठाउँमा मौन बस्नु बुद्धिमानी होइन। जहाँ अन्याय हुन्छ, त्यहाँ सत्यको पक्षमा उभिनु नै सचेत र जिम्मेवार नागरिकको पहिचान हो।
दुःखको एउटा कारण श्रेष्ठ कर्मको अभाव, सुखको आधार असल कर्मको प्रभाव र अशान्तिको एउटा ठूलो कारण आफ्नै खराब स्वभाव हुन सक्छ। त्यसैले जीवनलाई केवल बिताएका वर्षहरूको संख्यामा होइन, आफूले गरेका असल कार्य र बनाएका सुन्दर सम्बन्धहरूको आधारमा मूल्यांकन गर्नुपर्छ।
अन्ततः जीवनको सार्थकता यसैमा छ कि हामी आफ्नो पछाडि यस्तो पहिचान छोडेर जाऔं, जसलाई समयले पनि मेट्न नसकोस्। नाम केही समयसम्म मात्र सम्झिइन्छ, तर असल कर्म पुस्तौँसम्म सम्झिइन्छ। त्यसैले केवल व्यक्ति बन्ने होइन, एउटा असल व्यक्तित्व बन्ने प्रयास गरौँ।
किनकि व्यक्ति एक दिन यो संसारबाट विदा हुन्छ, तर साँचो व्यक्तित्व आफ्ना विचार, संस्कार र कर्मका माध्यमबाट सधैं जीवित रहन्छ।
मस्त रहनुहोस्, आनन्दित रहनुहोस् र आफ्नो जीवनलाई अरूका लागि पनि उपयोगी बनाउनुहोस्।
