रक्सौल, पूर्वी चम्पारण २० कार्तिक । मानिसको जीवन केवल सास फेर्नु र शरीर चल्नुको नाम मात्र होइन। वास्तविक अर्थमा जीवन त्यही हो, जहाँ विचारप्रतिको जागरूकता, मनको संवेदनशीलता र केही राम्रो गर्ने इच्छा निरन्तर कायम रहन्छ। चिन्तनले नै मानिसलाई अन्य जीवजन्तुभन्दा फरक पहिचान दिन्छ। जुन व्यक्तिले सोच्दछ, बुझ्दछ, सही र गलतबीचको भिन्नता छुट्याउँछ तथा आफ्ना अनुभवबाट सिकेर अगाडि बढ्छ, उसैले वास्तवमा जीवनको सार्थकता बुझ्न सक्छ।
उनले भने कि प्रकृतिमा जड र चेतन दुवैको आ-आफ्नै महत्त्व छ। यी दुवैको मेलबाट नै जीवनको प्रक्रिया अगाडि बढ्छ। जसरी नीलो र पहेँलो रङ मिसिँदा हरियो रङ बन्छ, त्यसरी नै प्रकृति र चेतनाको मेलबाट जीवनको स्वरूप प्रकट हुन्छ। पानी र माटो मिसिँदा हिलो बनेझैँ शरीर र प्राणको सम्बन्धबाट जीवको अस्तित्व कायम रहन्छ। जब प्राण शरीरबाट अलग हुन्छ, तब जीवन समाप्त हुन्छ। प्राण केवल शरीरलाई जीवित राख्ने शक्ति मात्र होइन, यसले मानिसभित्र उत्साह, साहस, आत्मविश्वास र कर्म गर्ने प्रेरणा पनि जगाउँछ। यही शक्तिले मानिसलाई कठिन परिस्थितिमा समेत अगाडि बढ्ने हिम्मत दिन्छ।
जीवनमा शरीर स्वस्थ हुनु मात्र पर्याप्त हुँदैन, मन र विचार पनि जागरूक हुनु आवश्यक छ। चिन्तन चेतनाको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण गुण हो। आस्था, इच्छा, भावना, कल्पना र विवेक सबै चिन्तनकै विभिन्न रूप हुन्। मानिसले आफ्ना विचारलाई सही दिशा दिन सक्यो भने उसका निर्णयहरू राम्रो हुन्छन् र व्यक्तित्व पनि निखारिँदै जान्छ। विचारविहीन जीवन बिस्तारै उद्देश्यविहीन बन्न पुग्छ भने सकारात्मक चिन्तनले जीवनमा नयाँ आशा र ऊर्जाको सञ्चार गर्छ।
उनले भने कि प्राणवान् व्यक्ति त्यो होइन, जो शारीरिक रूपमा मात्र बलियो हुन्छ, बरु त्यो हो, जसको मनभित्र साहस, धैर्य, आत्मबल र संघर्ष गर्ने क्षमता हुन्छ। यस्तो व्यक्ति कठिनाइसँग डराउँदैन, बरु तिनको सामना गर्दै समाधान खोज्छ। उसभित्र केही गरेर देखाउने दृढ विश्वास हुन्छ। यसको विपरीत निराशा, डर र कमजोर सोचले मानिसको क्षमतालाई सीमित बनाउँछ।
जीवनमा सफलता प्राप्त गर्न धन, पद र प्रतिष्ठा मात्र पर्याप्त हुँदैनन्। वास्तविक सफलताका लागि दृढ इच्छाशक्ति, सकारात्मक सोच, निरन्तर प्रयास र असल कर्म पनि आवश्यक हुन्छन्। प्राणशक्तिले भरिपूर्ण व्यक्तिले आफ्नो वर्तमानलाई राम्रो बनाउँदै आफ्ना कर्मद्वारा भविष्य उज्ज्वल बनाउने प्रयास गर्छ।
आध्यात्मिक दृष्टिकोणबाट पनि प्राणशक्तिको विशेष महत्त्व छ। आत्मचिन्तन, संयम, सेवा, सद्भाव र असल विचारले मानिसभित्र आन्तरिक शक्तिको विकास गर्छन्। त्यस्तै भौतिक जीवनमा यही आत्मबलले मानिसलाई आफ्नो लक्ष्यसम्म पुग्न प्रेरित गर्छ। त्यसैले जीवनको वास्तविक उन्नति तब मात्र सम्भव हुन्छ, जब मानिसले शारीरिक, मानसिक र आध्यात्मिक तीनवटै पक्षबाट आफूलाई बलियो बनाउँछ।
आजको व्यस्त जीवनमा मानिससँग अरूका बारेमा सोच्ने र विचार व्यक्त गर्ने समय त धेरै छ, तर आफ्नै मनभित्र हेर्ने र आफ्नो मूल्याङ्कन गर्ने समय घट्दै गएको छ। हामीले बुझ्नुपर्छ कि जीवनको दिशा हाम्रा विचारले तय गर्छन् र हाम्रा कर्मले ती विचारलाई वास्तविकतामा बदल्छन्। त्यसैले नकारात्मकता, अहंकार र निराशाबाट टाढा रहँदै आत्मविश्वास, विनम्रता र सकारात्मक चिन्तनलाई अपनाउनुपर्छ।
अन्ततः जीवनको जीवन्तता केवल सासमा होइन, जागरूक विचार, जीवित भावना र सार्थक कर्ममा देखिन्छ। जुन व्यक्तिले निरन्तर चिन्तन गर्छ, नयाँ कुरा सिक्छ र अरूको जीवनमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने प्रयास गर्छ, उसैले आफ्नो जीवनलाई वास्तविक अर्थमा सफल र सार्थक बनाउन सक्छ।
उक्त विचार लायन्स क्लब इन्टरनेसनल, डिस्ट्रिक्ट ३२२ई, जोन ४१ का जोन चेयरपर्सन सह डिस्ट्रिक्ट चेयरपर्सन तथा भारत विकास परिषद्, रक्सौलका सेवा संयोजक सह मिडिया प्रभारी एवं सामाजिक अभियन्ता बिमल सर्राफले प्रेससँग साझा गरेका हुन्।
