रक्सौल, पूर्वी चम्पारण १२ कार्तिक । जीवनको वास्तविक सुन्दरता धन, पद, प्रतिष्ठा र बाहिरी देखावटीपनमा होइन, हाम्रो सोच, व्यवहार र अरूप्रतिको भावनामा लुकेको हुन्छ। साँचो अर्थमा पूर्ण मानिस त्यही हो, जसले नकारात्मक सोचलाई सकारात्मक दृष्टिकोणमा बदल्न सिक्छ। कठिन परिस्थितिमा पनि आशा नछोड्ने, अरूको खुसीमा खुसी हुने र आफ्नो व्यवहारबाट समाजमा प्रेम, विश्वास तथा सद्भाव बढाउने व्यक्ति नै असल मानिस हो।
जीवनको एउटा सरल नियम छ—हामी अरूलाई जे दिन्छौँ, त्यसको प्रभाव कुनै न कुनै रूपमा हाम्रो जीवनमा पनि पर्छ। प्रेम बाँड्दा सम्बन्धमा मिठास बढ्छ, सम्मान दिँदा सम्मान पाइन्छ र घृणा फैलाउँदा दूरी बढ्छ। त्यसैले बोल्नुअघि आफ्ना शब्द र व्यवहार गर्नुअघि आफ्ना विचारबारे सोच्नु आवश्यक छ। हाम्रा शब्दले कसैको अनुहारमा मुस्कान ल्याउन सक्छन् भने कसैको मनमा चोट पनि पुर्याउन सक्छन्।
आमाबुबाको आशीर्वाद जीवनको सबैभन्दा अमूल्य सम्पत्ति हो। उहाँहरूको उमेर बढ्दै गए पनि माया र आशीर्वादको महत्त्व कहिल्यै घट्दैन। धनसम्पत्ति मेहनतबाट कमाउन सकिन्छ, तर असल संस्कारको जग परिवारमै बस्छ। यिनै संस्कारले हामीलाई ठूलालाई सम्मान गर्न, सानालाई माया गर्न र सबैसँग मानवीय व्यवहार गर्न सिकाउँछन्।
मानिसको पहिचान जात, धर्म, पहिरन वा पदबाट होइन, उसको चरित्र र कर्मबाट हुनुपर्छ। कुनै जात सानो हुँदैन, तर गलत सोच र खराब व्यवहारले मानिसलाई अरूको नजरमा सानो बनाउन सक्छ। भेदभावभन्दा माथि उठेर प्रत्येक मानिसलाई मानिसकै रूपमा हेर्न सकेमा मात्र समाजको वास्तविक विकास सम्भव हुन्छ।
जीवनमा धैर्य आवश्यक छ, तर धैर्यको अर्थ अन्याय सहेर बस्नु वा समय खेर फाल्नु होइन। सही अवसरको प्रतीक्षा गर्दै उचित दिशामा निरन्तर प्रयास गर्नु नै बुद्धिमानी हो। सङ्घर्ष पनि जीवनको अभिन्न अङ्ग हो। परिस्थितिहरू बदलिन्छन् र चुनौतीहरू नयाँ रूपमा आउँछन्। कठिनाइबाट डराउनुको सट्टा त्यसबाट सिक्ने व्यक्तिले नै अगाडि बढ्ने बाटो पहिल्याउँछ। सङ्घर्षको सामना गर्दा मानिसले आफ्नो क्षमता चिन्न सक्छ।
धन, सत्ता र पद स्थायी हुँदैनन्। आज हामीसँग भएको कुरा भोलि अरूसँग हुन सक्छ। तर असल स्वभाव, विनम्रता, आत्मीयता र अरूप्रतिको सम्मान मानिसको मनमा लामो समयसम्म रहिरहन्छ। समय, विश्वास र सम्मान अमूल्य सम्पत्ति हुन्। एकपटक गुमेपछि तिनलाई फेरि प्राप्त गर्न सजिलो हुँदैन। त्यसैले सम्बन्धलाई अहङ्कारले होइन, विश्वास र संवेदनशीलताले जोगाउनुपर्छ।
मानिसको महानता आफूले कति जनाबाट सम्मान पायो भन्ने कुरामा होइन, उसले कति जनालाई सम्मान दिन जान्दछ भन्ने कुरामा हुन्छ। कसैलाई नमस्कार गर्नु हाम्रो संस्कृति र संस्कारको प्रतीक हो, कुनै लेनदेन होइन। आफूले नमस्कार गर्दा अर्को व्यक्तिले पनि नमस्कार गरोस् भन्ने अपेक्षा राख्नु संस्कारलाई स्वार्थसँग जोड्नु हो। साँचो विनम्रता त्यही हो, जुन कुनै अपेक्षाविना प्रकट हुन्छ।
प्रेम र भाइचाराले जीवनलाई सुन्दर बनाउँछन्। अरूको दुःख बुझ्नु, आवश्यकतामा परेकालाई सहयोग गर्नु, गल्ती गर्नेलाई सुधार्ने अवसर दिनु र मतभेद हुँदाहुँदै पनि सम्मान कायम राख्नु नै साँचो मानवता हो। प्रेम शब्दमा मात्र होइन, व्यवहार र कर्ममा पनि देखिनुपर्छ। अरूप्रति संवेदना नभएको हृदयमा मानवता अधुरो रहन्छ।
जीवन एउटा पुस्तकजस्तै हो, जसका प्रत्येक पानामा नयाँ अनुभव लेखिएका हुन्छन्। केही अनुभवले खुसी दिन्छन्, केहीले दुःख दिन्छन् भने केहीले भविष्यमा सही निर्णय लिन सिकाउँछन्। त्यसैले बितेको समयप्रति पछुतो गर्दै र आउने समयको चिन्तामा डुबेर बस्नुभन्दा वर्तमानलाई राम्रो बनाउन प्रयास गर्नुपर्छ।
अन्ततः जीवनको पूर्णता नकारात्मकताबाट सकारात्मकतातर्फ, अहङ्कारबाट विनम्रतातर्फ र स्वार्थबाट सेवातर्फ अघि बढ्नुमा छ। जब हाम्रो सोचमा आशा, व्यवहारमा मिठास, कर्ममा इमानदारी र हृदयमा प्रेम हुन्छ, तब मात्र जीवनले वास्तविक अर्थ प्राप्त गर्छ।
याद राखौँ, जीवनको साँचो सफलता अरूभन्दा अगाडि बढ्नुमा मात्र होइन, आफूलाई असल मानिस बनाउनु र अरूको जीवनमा खुसी बाँड्नुमा छ। सकारात्मक सोच, असल संस्कार र मानवताले भरिएको जीवन नै जीवनको साँचो पहिचान हो।
उपर्युक्त विचार लायन्स क्लब इन्टरनेसनल, डिस्ट्रिक्ट ३२२ई, जोन ४१ का जोन चेयरपर्सन तथा डिस्ट्रिक्ट चेयरपर्सन एवं भारत विकास परिषद्, रक्सौलका सेवा संयोजक तथा सञ्चार प्रभारी एवम् सामाजिक कार्यकर्ता बिमल सर्राफले सञ्चारकर्मीसँग साझा गर्नुभएको हो।
