रक्सौल, पूर्वी चम्पारण ०६ कार्तिक । जीवन छोटो छ, तर यसलाई सार्थक बनाउन पूरै जीवन पनि अपुग हुन सक्छ। हामी प्रायः अरूभन्दा अगाडि बढ्न, धन कमाउन र आफ्नो पहिचान बनाउन यति व्यस्त हुन्छौँ कि जीवनको वास्तविक सफलता अरूलाई हराउनुमा होइन, कसैको दुःख कम गर्नु र कसैको अनुहारमा मुस्कान ल्याउनुमा छ भन्ने कुरा बिर्सन्छौँ।
मानिसको महानता अरूका दोष खोजेर होइन, आफ्नै कमजोरी पहिचान गरेर बढ्छ। अरूको नराम्रो पक्ष मात्र देख्ने व्यक्ति बिस्तारै आफ्नै राम्रा गुणबाट पनि टाढिँदै जान्छ। यसको विपरीत, अरूका गुण पहिचान गर्ने व्यक्तिले आफूलाई अझ राम्रो बनाउने प्रेरणा पाउँछ। त्यसैले कसैलाई होच्याउनुअघि आफ्नो व्यवहार हेर्नु र अरूलाई दोष दिनुअघि आफ्नै मनभित्र झाँक्नु आवश्यक छ।
जीवनमा सत्य र कर्तव्यको स्थान सर्वोच्च हुन्छ। छलकपटबाट केही समयका लागि सफलता र खुसी मिल्न सक्छ, तर मनको शान्ति मिल्दैन। झूटले सम्बन्ध बनाउन सकिएला, तर विश्वास जित्न सकिँदैन। धनले सुविधा किन्न सकिएला, तर सम्मान र आत्मीयता किन्न सकिँदैन। साँचो सम्मान त्यही हो, जसका लागि मानिसले आफ्ना सिद्धान्तसँग सम्झौता गर्नुपर्दैन।
सम्बन्धको संसारमा शब्दभन्दा व्यवहारको महत्त्व बढी हुन्छ। कहिलेकाहीँ आफ्ना मानिसलाई लामो उपदेश होइन, मायाले बोलेका दुई शब्द मात्र पर्याप्त हुन्छन्। दुःखी व्यक्तिलाई धनभन्दा बढी सहाराको आवश्यकता हुन्छ भने एक्लो मानिसलाई आफू एक्लो छैन भन्ने अनुभूति चाहिन्छ। कठोर शब्दले दिएको चोट लामो समयसम्म दुखिरहन्छ, तर मायाले बोलेको सानो वाक्यले पनि कसैको जीवनमा नयाँ आशा जगाउन सक्छ।
लोभले मानिसलाई कहिल्यै सन्तुष्ट हुन दिँदैन। थोरै हुनेले धेरै चाहन्छ र धेरै हुनेले अझ बढी पाउने दौडमा आफूलाई लगाइरहन्छ। यस दौडमा प्रायः सुख, परिवार र मानसिक शान्ति पछाडि छुट्छन्। सन्तोषको अर्थ प्रगति रोक्नु होइन, आफूले प्राप्त गरेका उपलब्धिको कदर गर्दै इमानदारीपूर्वक अगाडि बढ्नु हो। दानले मन उदार बनाउँछ, असल संस्कारले व्यक्तित्व सुन्दर बनाउँछ र परोपकारले जीवनलाई सार्थक बनाउँछ।
कठिनाइ पनि जीवनका शिक्षक हुन्। प्रत्येक ठेसले केही सिकाउँछ र प्रत्येक असफलताले आफ्ना कमजोरी पहिचान गर्ने अवसर दिन्छ। त्यसैले कठिन समयमा हिम्मत नहारौँ। आफैँमाथि विश्वास राखौँ, कर्मप्रति निष्ठावान् बनौँ र परमात्माप्रति आस्था कायम राखौँ।
आध्यात्मिकताको अर्थ केवल पूजापाठ गर्नु होइन, आफ्ना विचारलाई पवित्र, व्यवहारलाई विनम्र र कर्मलाई श्रेष्ठ बनाउनु पनि हो। ईश्वरसामु शिर झुकाउनुको वास्तविक अर्थ अहङ्कार त्याग्नु, अरूको सम्मान गर्नु र आवश्यकतामा परेकालाई सहयोग गर्नु हो। साँचो श्रद्धा देखावटी आडम्बरमा होइन, भावनाको पवित्रतामा हुन्छ।
अन्ततः एक दिन सबैले यस संसारबाट बिदा हुनुपर्छ। न पद साथ जान्छ, न प्रतिष्ठा र न धनसम्पत्ति। पछाडि रहनेछन् हाम्रा सम्झना, व्यवहार र ती असल कर्म, जसले कसैको जीवनलाई राम्रो बनाउन सहयोग गरेका हुन्छन्।
त्यसैले जीवन यस्तो जिऔँ, जहाँ हाम्रो उपस्थितिले कसैलाई सहारा मिलोस् र हाम्रो अनुपस्थितिमा मानिसहरूले हामीलाई पदका कारण होइन, प्रेम र असल कर्मका कारण सम्झिऊन्। किनकि जीवनको सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि ठूलो मानिस बन्नु होइन, असल मानिस बन्नु हो।
उपर्युक्त विचार लायन्स क्लब इन्टरनेसनल, डिस्ट्रिक्ट ३२२ई, जोन ४१ का जोन चेयरपर्सन तथा डिस्ट्रिक्ट चेयरपर्सन एवं भारत विकास परिषद्, रक्सौलका सेवा संयोजक तथा सञ्चारमाध्यम प्रमुख एवम् सामाजिक अभियन्ता बिमल सर्राफले प्रेससँग साझा गर्नुभएको हो।
