रक्सौल, पूर्वी चम्पारण १४ कार्तिक । संसारमा मानिसको कमी छैन, तर सच्चा र विश्वासयोग्य मानिस चिन्न सजिलो छैन। केही मानिस आफ्ना सिद्धान्त र सम्बन्धप्रति सधैँ इमानदार रहन्छन् भने केही मानिस आफ्नो फाइदाअनुसार व्यवहार र रूप बदलिरहन्छन्। यस्ता मानिसका लागि एउटा भनाइ ठ्याक्कै मिल्छ– स्वार्थी मानिस र धुलोमा खासै फरक हुँदैन, दुवैले हावाको दिशा हेरेर आफ्नो बाटो बदल्छन्।
स्वार्थी मानिसको साथ प्रायः त्यतिबेलासम्म मात्र रहन्छ, जतिबेलासम्म उसलाई कुनै फाइदा भइरहेको हुन्छ। जब उसको स्वार्थ पूरा हुन्छ वा परिस्थिति बदलिन्छ, उसको व्यवहार पनि बदलिन्छ। जुन व्यक्तिले पहिले आफूलाई निकै नजिकको बताउँथ्यो, त्यही व्यक्ति आवश्यक पर्दा अपरिचितजस्तै बन्न पुग्छ। यस्ता मानिसले सम्बन्धको मूल्य भावना र आत्मीयताबाट होइन, आफ्नो फाइदा र नोक्सानीबाट निर्धारण गर्छन्।
वास्तवमा स्वार्थले मानिसको सोच यति साँघुरो बनाइदिन्छ कि उसले सम्बन्धमा रहेको आत्मीयता, विश्वास र मानवताको महत्त्वसमेत बिर्सन्छ। उसलाई मानिसभन्दा पनि त्यसबाट प्राप्त हुने फाइदा महत्त्वपूर्ण लाग्छ। यस्ता मानिस राम्रो समयमा वरिपरि भीड लगाउँछन्, तर कठिन समय आउनासाथ सबैभन्दा पहिले दूरी बढाउँछन्।
तर जीवनको एउटा सत्य के पनि हो भने हरेक बदलिँदो परिस्थितिअनुसार आफ्नो व्यवहार बदल्नु नै बुद्धिमानी होइन। समयअनुसार निर्णय लिनु एउटा कुरा हो भने आफ्नो स्वार्थका लागि सिद्धान्त र सम्बन्ध त्याग्नु अर्कै कुरा हो। समझदार मानिसले परिस्थितिबाट पाठ सिक्छ, तर आफ्नो चरित्र र इमानदारी बेच्दैन।
मानिसको वास्तविक पहिचान उसको पद, प्रतिष्ठा, धनसम्पत्ति वा मिठो बोलीबाट हुँदैन। बरु प्रतिकूल परिस्थितिमा उसले कस्तो व्यवहार गर्छ भन्ने कुराले उसको वास्तविक परिचय दिन्छ। कठिन समयमा पनि आफ्नो परिवार, साथीभाइ र आफन्तको साथ नछोड्ने व्यक्ति नै वास्तवमा विश्वासयोग्य हुन्छ।
हामीले जीवनमा यस्ता मानिससँग घृणा गर्नुभन्दा उनीहरूबाट सचेत रहनुपर्छ। सबैमाथि आँखा चिम्लेर विश्वास गर्नु पनि उचित हुँदैन। विश्वास अवश्य गर्नुपर्छ, तर मानिसका शब्दभन्दा उसका कर्म र व्यवहारलाई बढी महत्त्व दिनुपर्छ। किनकि मिठो बोल्ने मानिस धेरै भेटिन्छन्, तर कठिन समयमा साथ दिने मानिस निकै कम हुन्छन्।
सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा के हो भने अरूको स्वार्थी प्रवृत्तिको आलोचना गर्नुअघि हामीले आफ्नै व्यवहारलाई पनि जाँच्नुपर्छ। हाम्रो व्यवहार कसैको पद, पैसा, प्रभाव वा आवश्यकताअनुसार बदलिनु हुँदैन। यदि हामी कसैको साथमा छौँ भने इमानदारीपूर्वक साथ दिनुपर्छ। कुनै कुरामा असहमति भए पनि एकअर्काप्रतिको सम्मान कायम राख्नुपर्छ।
हावाको दिशा बदलिँदा धुलो उडेर यताउता पुग्छ, तर बलियो रूख आफ्ना जराको सहाराले हरेक मौसमको सामना गर्छ। मानिस पनि त्यस्तै बन्नुपर्छ। समयसँगै आफ्नो सोचलाई राम्रो बनाऔँ, गल्तीबाट सिकौँ र आफूलाई सुधारौँ, तर आफ्ना संस्कार, इमानदारी र आत्मसम्मानसँग कहिल्यै सम्झौता नगरौँ।
किनकि स्वार्थमा जोडिएका मानिस फाइदा समाप्त हुनासाथ टाढिन्छन्, तर विश्वास, प्रेम र सिद्धान्तमा आधारित सम्बन्ध कठिनभन्दा कठिन परिस्थितिमा पनि कायम रहन्छन्। त्यसैले याद राखौँ, हावासँगै उड्ने मानिस धेरै भेटिन्छन्, तर आँधीबेहरीमा पनि आफ्ना जरा मजबुत बनाएर उभिरहने मानिस नै जीवनमा सच्चा र सम्मानयोग्य कहलिन्छन्।
उक्त विचार लायन्स क्लब इन्टरनेसनल, डिस्ट्रिक्ट ३२२ई, जोन ४१ का जोन चेयरपर्सन सह डिस्ट्रिक्ट चेयरपर्सन एवं भारत विकास परिषद्, रक्सौलका सेवा संयोजक सह मिडिया प्रभारी तथा सामाजिक कार्यकर्ता बिमल सर्राफले सञ्चारकर्मीसँग साझा गर्नुभएको हो।
