रक्सौल, पूर्वी चम्पारण २१ कार्तिक । जीवन आफैँमा एउटा अनौठो सङ्गीत रचना हो। यसमा कहिले खुसीका मधुर धुन सुनिन्छन् भने कहिले सङ्घर्षका कठिन स्वरहरू गुञ्जिन्छन्। कहिले सफलताको तालले मनलाई उत्साहित बनाउँछ भने कहिले असफलताको मौनताले धेरै कुरा सोच्न बाध्य बनाउँछ। तर जीवनको वास्तविक सुन्दरता यसमा सधैँ मधुर स्वर मात्र सुनिनुमा होइन, बरु हरेक परिस्थितिका बीच आफ्नो मनको मिठास कसरी कायम राख्न सकिन्छ भन्ने कुरामा निर्भर हुन्छ। जुन हृदयमा प्रसन्नताको भावना जीवित रहन्छ, त्यहाँ जीवनका सामान्य घटनाहरू पनि आनन्दका उत्सव बन्न पुग्छन्।
उक्त विचार लायन्स क्लब इन्टरनेसनल डिस्ट्रिक्ट ३२२ ई का जोनल चेयरपर्सन सह डिस्ट्रिक्ट चेयरपर्सन एवं भारत विकास परिषद्, रक्सौलका सेवा संयोजक सह सञ्चार तथा प्रचारप्रसार प्रमुख एवं सामाजिक अभियन्ता बिमल सर्राफले सञ्चारकर्मीसँग साझा गर्दै व्यक्त गर्नुभएको हो।
प्रकृतिले हामीलाई हरेक क्षण प्रसन्न रहन प्रेरणा दिन्छ। बिहानको पहिलो किरणले कुनै अपेक्षाविना धरतीलाई उज्यालो बनाउँछ। फूलहरूले आफ्नो सुगन्ध बाँड्नुअघि कसैको परिचय सोध्दैनन्। नदीहरू नरोकिई आफ्नो बाटो बनाउँदै अघि बढ्छन् र चराहरू कुनै चिन्ताविना खुला आकाशमा उड्छन्। प्रकृतिको यो सहज व्यवहारले हामीलाई सिकाउँछ कि जीवनको आनन्द प्राप्त गर्न ठूला उपलब्धिहरू नै आवश्यक हुँदैनन्। कहिलेकाहीँ एउटा सानो मुस्कान, आफन्तको माया, कुनै असहाय व्यक्तिको सहयोग वा प्रियजनसँग बिताएको केही समयले पनि मनलाई असीम शान्ति प्रदान गर्छ।
आज मानिसले सुखसुविधाका अनेकौँ साधन जुटाएको छ, तर आफ्नो मनलाई प्रसन्न राख्ने कला भने कतै पछाडि छुट्दै गएको छ। अरूभन्दा अगाडि बढ्ने होड, धेरै प्राप्त गर्ने चाहना, तुलना गर्ने बानी र भविष्यका अनगिन्ती चिन्ताले वर्तमानका साना-साना खुसीसमेत खोसिरहेका छन्। मानिस आफूसँग जे छ, त्यसको आनन्द लिनुको सट्टा आफूसँग नभएको कुराको चिन्ता गरिरहन्छ। यही असन्तुष्टि बिस्तारै मानसिक अशान्तिको कारण बन्न पुग्छ। जबकि वास्तविकता के हो भने खुसी केवल प्राप्तिमा मात्र होइन, आफूले पाएको कुराको सम्मान गर्न र त्यसप्रति कृतज्ञ रहनुमा पनि लुकेको हुन्छ।
प्रसन्नता कुनै यस्तो वस्तु होइन, जसलाई बजारबाट किन्न सकियोस् वा अरू कसैसँग सापटी लिन सकियोस्। यो मनको त्यस्तो अवस्था हो, जसलाई आफ्ना विचार, व्यवहार र दृष्टिकोणबाट विकास गर्नुपर्छ। कठिन समयमा पनि आशा कायम राख्नु, असफलतापछि फेरि प्रयास गर्नु र निराशाका क्षणमा आफूलाई सम्हाल्नु नै आन्तरिक प्रसन्नताको वास्तविक पहिचान हो। जसले आफ्नो मनलाई परिस्थितिको जिम्मा लगाउँदैन, बरु विवेक र सकारात्मक सोचका माध्यमबाट जीवनलाई सही दिशा दिन्छ, त्यही व्यक्ति वास्तवमा सुखी जीवन बिताउन सफल हुन्छ।
हामीले बुझ्नुपर्छ कि मुस्कुराउनुको अर्थ जीवनमा कुनै समस्या छैन भन्ने होइन। मुस्कान त धेरैपटक त्यस्तो साहसको प्रतीक हुन्छ, जसको सहाराले मानिसले आफ्ना कठिनाइहरूको सामना गर्छ। जो व्यक्ति आफ्नो दुःखका बीचमा पनि अरूलाई हिम्मत दिन सक्छ, उसैले जीवनको वास्तविक सङ्गीत बुझेको हुन्छ। उसको प्रसन्नता आफ्नै अनुहारमा मात्र सीमित रहँदैन, बरु परिवार, साथीभाइ र समाजसम्म फैलिन्छ।
जीवनको मिठास हाम्रा शब्द र व्यवहारबाट पनि निर्धारण हुन्छ। मिठो बोलीले टुटेको मनलाई सहारा दिन सक्छ, विनम्रताले बिग्रिएका सम्बन्ध सुधार्न सक्छ र प्रेमले अपरिचित व्यक्तिलाई पनि आफ्नो बनाउन सक्छ। यसको विपरीत कटु वचन, अहङ्कार, ईर्ष्या र द्वेषले मानिसभित्र यस्तो तीतोपन पैदा गर्छ, जसले आफ्नै मनको शान्तिसमेत खोसिदिन्छ। त्यसैले हामीले आफ्नो व्यक्तित्वमा यस्ता गुणहरूलाई स्थान दिनुपर्छ, जसले हाम्रो वरपरको वातावरणलाई पनि सुखद र सकारात्मक बनाउन सकोस्।
मेरो विचारमा जीवनको सबैभन्दा सुन्दर सङ्गीत त्यो होइन, जुन कानले सुन्छन्, बरु त्यो हो, जसलाई हृदयले अनुभूति गर्छ। भोकाएको व्यक्तिलाई भोजन गराउनु, निराश व्यक्तिलाई आशा दिनु, ज्येष्ठ नागरिकको अनुहारमा मुस्कान ल्याउनु, बालबालिकाको खुसीमा सहभागी हुनु र कुनै स्वार्थविना कसैलाई सहयोग गर्नु यस्तै मधुर स्वरहरू हुन्, जसले मानिसको जीवनलाई सार्थक बनाउँछन्। सेवा र संवेदनासँग जोडिएको जीवन नै वास्तविक अर्थमा आनन्दमय जीवन हो।
हामीले आफ्नो जीवनलाई अरूसँग तुलना गर्न छोड्नु पनि उत्तिकै आवश्यक छ। प्रत्येक व्यक्तिको जीवनयात्रा फरक हुन्छ, उसका परिस्थिति फरक हुन्छन् र खुसीका अर्थ पनि फरक-फरक हुन्छन्। अरूको सफलता देखेर आफूलाई कमजोर ठान्नु आफ्नो आत्मविश्वासलाई कमजोर बनाउनु हो। हामीले अरूका उपलब्धिबाट प्रेरणा लिनुपर्छ, ईर्ष्या होइन। जीवन कुनै प्रतियोगिता होइन, जहाँ सबैभन्दा अगाडि पुग्नु नै जित हो। वास्तविक जित त आफूलाई असल मानिस बनाउनु र आफ्नो मनभित्र सन्तुलन कायम राख्नुमा छ।
आउनुहोस्, हामी आफ्नो जीवनमा गुनासाभन्दा कृतज्ञता, क्रोधभन्दा धैर्य, अहङ्कारभन्दा विनम्रता र स्वार्थभन्दा सेवालाई बढी महत्त्व दिऔँ। प्रत्येक बिहानलाई नयाँ आशाका साथ स्वीकार गरौँ र प्रत्येक साँझ आफ्ना असल कर्महरूको आत्मसमीक्षा गरौँ। यदि हामी कसैको मुस्कानको कारण बन्न सक्छौँ भने त्यसलाई आफ्नो सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि सम्झौँ।
किनकि अन्ततः जीवनको पहिचान हामीसँग भएका वस्तुहरूले होइन, बरु हाम्रो हृदयभित्र रहेका भावनाहरूले निर्धारण गर्छन्। जुन मनमा प्रेमका स्वर, सन्तोषको लय, विश्वासको ताल र सेवाको सुगन्ध कायम रहन्छ, त्यसको जीवन कहिल्यै बेसुरो हुन सक्दैन।
याद राखौँ, खुसी जीवनमा सङ्गीत बज्ने प्रतीक्षा गरेर बस्दैन, बरु प्रसन्न मन आफैँले आफ्नो मधुर धुन रच्छ। त्यसैले मनलाई गुनगुनाउन दिऔँ, अनुहारलाई मुस्कुराउन दिऔँ र आफ्ना कर्ममार्फत अरूको जीवनमा पनि आनन्दका स्वरहरू भर्दै जाऔँ। यही नै जीवनको सबैभन्दा ठूलो सुन्दरता र सबैभन्दा मधुर सङ्गीत हो।
उक्त विचार लायन्स क्लब इन्टरनेसनल, डिस्ट्रिक्ट ३२२ ई, जोन ४१ का जोन चेयरपर्सन सह डिस्ट्रिक्ट चेयरपर्सन एवं भारत विकास परिषद्, रक्सौलका सेवा संयोजक सह सञ्चार तथा प्रचारप्रसार प्रमुख एवं सामाजिक अभियन्ता बिमल सर्राफले सञ्चारकर्मीसँग साझा गर्नुभएको हो।
