रक्सौल, पूर्वी चम्पारण ०४ मंसिर । जीवन केवल सास चलिरहनुको नाम होइन, हरेक पललाई उत्साह, उमङ्ग, सकारात्मक सोच र आत्मसम्मानका साथ जिउने कला हो। जो व्यक्ति कठिन परिस्थितिमा पनि मुस्कुराउन जान्दछ, आफ्ना आशाहरूलाई मर्न दिँदैन र मनभित्र उत्साह कायम राख्छ, वास्तवमा उसकै जीवन जीवित हुन्छ। अनुहारको मुस्कान खुसीको प्रतीक मात्र होइन, भित्री मजबुती र जीवनप्रतिको विश्वासको परिचय पनि हो।
इमानदारी र लगनका साथ गरिएको काम कहिल्यै खेर जाँदैन। सच्चा कर्मको विशेषता के हो भने, सम्मान पाउन त्यसलाई कुनै प्रमाण वा प्रचारको आवश्यकता पर्दैन। मानिसको काम, व्यवहार र निष्ठा नै एक दिन उसको पहिचान बन्छ। सम्मान मागेर पाइँदैन, आफ्नो कर्मबाट कमाइन्छ। त्यसैले जीवनमा यस्तो काम गर्नुपर्छ, जसको साक्षी हाम्रो आफ्नै मनले दिन सकोस्।
जीवनमा त्याग पनि सोचविचार गरेर गर्नुपर्छ। त्याग त्यहीँ सार्थक हुन्छ, जहाँ त्यसको भावना बुझिन्छ र कदर गरिन्छ। हरेक ठाउँमा आफूलाई मेटाउनु नै महानता होइन। कहिलेकाहीँ आफ्नो आत्मसम्मान र अस्तित्वको रक्षा गर्नु पनि आवश्यक हुन्छ। जसरी दिउँसो बत्ती बाल्दा अन्धकार हट्दैन, बरु बत्तीको तेल व्यर्थ खर्च हुन्छ, त्यसैगरी आफ्नो ऊर्जा, भावना र समय त्यस्तो ठाउँमा खर्च गर्नु हुँदैन, जहाँ त्यसको कुनै उपयोग वा सम्मान हुँदैन।
जीवनको नियम निरन्तर अघि बढ्नु हो। हिँडिरहँदा नै बाटो खुल्छ, अनुभव प्राप्त हुन्छ र लक्ष्य नजिक पुगिन्छ। रोकिएको पानी बिस्तारै आफ्नो स्वच्छता गुमाउँछ, जबकि बगिरहेको पानीले आफ्नै बाटो बनाउँछ। मानिसले पनि परिस्थितिसँग हार मानेर रोकिनु हुँदैन। कठिनाइहरू जीवनको अन्त्य होइनन्, बरु आफ्नो क्षमता चिन्ने अवसर हुन्। समस्या सबैको जीवनमा आउँछन्, तर कोही त्यसबाट टुट्छन् भने कोही त्यही परिस्थितिमा खारिएर अझ निखारिन्छन्। फरक केवल सोच, साहस र आत्मविश्वासको हुन्छ।
राम्रो सोच, शुभ भावना र सकारात्मक विचारले मानिसभित्र शान्ति पैदा गर्छ। जब हाम्रो मन स्वच्छ हुन्छ, तब हामी अरूप्रति पनि सहजता, प्रेम र सद्भावका साथ व्यवहार गर्न सक्छौँ। जसरी आकाशबाट झर्ने पानीको थोपा कुनै न कुनै बाटो हुँदै समुद्रसम्म पुग्छ, त्यसैगरी मनदेखि गरिएको सेवा, सहयोग र प्रार्थनाले पनि आफ्नो प्रभाव अवश्य छोड्छ। निःस्वार्थ कर्म कहिल्यै सानो हुँदैन, किनकि त्यसको पछाडि लुकेको भावना नै त्यसलाई महान् बनाउँछ।
हामीले समयको पछि दौडनुभन्दा सत्य र सही बाटोमा हिँड्ने संकल्प गर्नुपर्छ। समय बदलिन्छ, परिस्थिति बदलिन्छ र मानिसहरूको व्यवहार पनि बदलिन्छ, तर सत्यको शक्ति कहिल्यै कमजोर हुँदैन। जो व्यक्ति सत्यका साथ उभिन्छ, उसले केही समय संघर्ष गर्नुपरे पनि अन्ततः समयले उसको दृढता र विश्वासको सम्मान गर्छ। छलकपटबाट केही उपलब्धि हासिल गर्न सकिएला, तर श्रेष्ठता, प्रतिष्ठा र आत्मिक सन्तुष्टि केवल सच्चा कर्मबाट मात्रै प्राप्त हुन्छ।
सम्बन्ध पनि जीवनको सबैभन्दा अमूल्य सम्पत्ति हुन्। सम्बन्ध स्वार्थ, अवसर र आवश्यकताका आधारमा होइन, विश्वास, आत्मीयता र भावनाका आधारमा जीवित रहन्छन्। आजको संसारमा जहाँ धेरै मानिस आफ्नो मतलबका लागि नजिक आउँछन्, त्यहाँ बिना कुनै स्वार्थ कसैसँग मनको सम्बन्ध कायम राख्नु आफैँमा ठूलो कुरा हो। जो व्यक्ति आफैँ कठिनाइको बीचमा उभिएर पनि अरूका लागि सहारा बन्छ, उसैले मानवताको वास्तविक अर्थ बुझ्छ।
खुसी बजारमा पाइने वस्तु होइन, यो मनको एउटा अवस्था हो। हरेक मानिस सुखको खोजीमा दौडिरहेको छ, तर वास्तविक सुख बाहिरी चमकधमक, धनसम्पत्ति वा अरूसँग तुलना गर्नमा होइन, आफ्नै मनभित्र सन्तोष खोज्नमा छ। दुःख जीवनको अनुभव हो भने सुख मनको अनुभूति हो। जो आफ्नो परिस्थिति स्वीकार गर्दै आफूमा विश्वास राख्छ, मेहनतमा भरोसा गर्छ र अरूको सफलताबाट ईर्ष्या गर्नुको सट्टा प्रेरणा लिन्छ, ऊ जीवनमा बढी सन्तुष्ट रहन्छ।
जीवनको आनन्द आफ्नै लयमा जिउँदा प्राप्त हुन्छ, संसारको अनावश्यक दौडधुपमा आफूलाई हराउँदा होइन। जब मानिस सधैँ अरूको अपेक्षा, आलोचना र देखावटीपनको दबाबमा जिउँछ, तब ऊ आफ्नो वास्तविक व्यक्तित्वबाट टाढा हुँदै जान्छ। जुन दिन उसले आफ्ना रुचि, मूल्य मान्यता र आत्मसम्मानका साथ जिउन सिक्छ, त्यही दिनदेखि जीवनको वास्तविक आनन्द सुरु हुन्छ। आफ्नै लयमा जिउनुको अर्थ मनपरी गर्नु होइन, बरु आफ्नो विवेकअनुसार सही बाटोमा हिँड्दै मनलाई खुसी राख्नु हो ।
संसारमा स्वार्थी र मतलबका मानिस अवश्य छन्, तर यसको अर्थ हामीले आफ्नो राम्रो स्वभाव छोड्नुपर्छ भन्ने होइन। कसैले स्वार्थी व्यवहार गर्दैमा हामी स्वार्थी बन्नु आवश्यक छैन, कसैले छल गर्दैमा हामीले आफ्नो विश्वास गुमाउनु पर्दैन। वास्तविक सफलता उसैको हो, जसले संसारको कठोरताबीच पनि आफ्नो मनमा प्रेम, संवेदना, मानवता र सत्यलाई बचाएर राख्छ।
आजको समयमा सावधानी र विवेक पनि निकै आवश्यक छ। हरेक चम्किलो वस्तु सुन हुँदैन र मिठो बोल्ने हरेक व्यक्ति शुभचिन्तक हुँदैन। महाभारतका शकुनि छल र कूटनीतिक चालबाजीका प्रतीक थिए। आज पनि जीवनमा यस्ता धेरै परिस्थिति आउँछन्, जहाँ सरलता र बिना सोचविचार विश्वास गर्दा मानिस आफ्नै निर्णयमा अल्झिन पुग्छ। त्यसैले विश्वास गर्नुपर्छ, तर विवेकका साथ; सम्बन्ध बनाउनुपर्छ, तर आत्मसम्मानका साथ; र अघि बढ्नुपर्छ, तर आफ्ना मूल्य मान्यतालाई पछाडि छोडेर होइन।
धनको महत्व त्यतिबेला हुन्छ, जब त्यो इमानदारी र मेहनतबाट कमाइएको हुन्छ। परिश्रमबाट कमाएको धनले बिस्तारै जीवनमा स्थिरता, आत्मनिर्भरता र सम्मान बढाउँछ। गलत बाटोबाट कमाएको धन भने धेरै पटक यस्ता समस्याको कारण बन्छ, जसले मानिसको सुख, शान्ति र प्रतिष्ठा एकैसाथ नष्ट गरिदिन्छ। धन जीवन चलाउने साधन हो, जीवनको उद्देश्य होइन। यदि धनसँग चरित्र, संस्कार र सन्तोष छैन भने समृद्धिले पनि मानिसलाई सुखी बनाउन सक्दैन।
जीवनमा मस्तीको अर्थ जिम्मेवारीबाट भाग्नु होइन, बरु जिम्मेवारी निभाउँदै पनि मनभित्रको खुसीलाई जीवित राख्नु हो। हाँस्नु, मुस्कुराउनु, राम्रा मानिसहरूसँग समय बिताउनु, साना-साना खुसीहरू महसुस गर्नु, अरूलाई सहयोग गर्नु र आफ्ना सपनाहरू पूरा गर्न निरन्तर प्रयास गर्नु नै जीवनलाई सुन्दर बनाउँछ।
जो व्यक्ति हरेक परिस्थितिमा आशाको दीप जलाइराख्छ, आफ्नो कर्ममा इमानदार हुन्छ, अरूका लागि सहारा बन्छ र आफूमाथि विश्वास राख्छ, उसको अस्तित्व केवल आफ्नै जीवनमा सीमित रहँदैन, उसले अरूको मनमा पनि ठाउँ बनाउँछ।
अन्ततः, जीवन कति लामो हुन्छ भन्ने कुरा हाम्रो हातमा छैन, तर जीवन कति सुन्दर, आनन्दमय र सार्थक हुन्छ भन्ने कुरा धेरै हदसम्म हाम्रो सोच, कर्म र दृष्टिकोणमा निर्भर हुन्छ।
त्यसैले जीवनलाई बोझ बनाएर होइन, उत्साहका साथ जिऔँ; परिस्थितिको दास बनेर होइन, आफ्नै विवेकका साथ अघि बढौँ। किनकि जसको मनमा खुसी, विश्वास, आत्मसम्मान र जिउने मस्ती जीवित छ, उसको अस्तित्व पनि सधैँ जीवित रहन्छ।
उक्त विचार लायन्स क्लब इन्टरनेसनल, डिस्ट्रिक्ट 322ई, जोन 41 का जोन चेयरपर्सन सह डिस्ट्रिक्ट चेयरपर्सन तथा भारत विकास परिषद्, रक्सौलका सेवा संयोजक सह मिडिया प्रभारी एवं सामाजिक कार्यकर्ता बिमल सर्राफले प्रेससँग साझा गर्नुभएको हो।

